Karar Resmi Gazetede

Akaryakıtta eşel mobil sistemi Resmi Gazetede yayımlandı

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in İsrail-İran geriliminin petrol fiyatlarını yükseltebileceğine yönelik açıklamalarının ardından akaryakıt fiyatlarına ilişkin yeni bir düzenleme Resmi Gazete'de yayımlandı. Cumhurbaşkanı kararıyla petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların pompa fiyatlarına doğrudan yansımasını sınırlayan eşel mobil sistemine benzer bir mekanizma devreye alındı.

Karar kapsamında petrol fiyatları veya döviz kuruna bağlı artışların akaryakıt fiyatlarını doğrudan yükseltmemesi için Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) tutarları otomatik olarak ayarlanacak. Böylece fiyat artışlarının bir kısmı vergi üzerinden dengelenecek.

Petrol fiyatı artarsa ÖTV düşürülecek

Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı kararına göre, 2 Mart 2026 itibarıyla petrol fiyatları veya döviz kuruna bağlı artışların gerçekleşmesi halinde akaryakıt ürünleri üzerindeki ÖTV tutarı artışın yüzde 75'i kadar azaltılacak. Böylece fiyat artışlarının önemli bir bölümü pompa fiyatlarına yansımadan vergi ayarlamasıyla karşılanacak.

Aynı karar kapsamında uluslararası petrol fiyatlarının düşmesi veya döviz kurunun gerilemesi durumunda ise ÖTV tutarları azalışın yüzde 75'i oranında artırılabilecek. Ancak bu artışlar, 2 Mart 2026 tarihinde uygulanan ÖTV tutarını aşamayacak.

Benzin, motorin ve LPG kapsama alındı

Karar ekindeki listede uygulamanın kapsamına giren ürünler de açıkça belirtildi. Buna göre düzenleme;

Kurşunsuz benzin (95 ve 98 oktan)

Motorin

LPG (otogaz)

gibi akaryakıt ürünlerini kapsıyor.

Bu ürünlerin rafineri çıkış fiyatlarındaki değişimlere bağlı olarak ÖTV tutarları otomatik şekilde ayarlanacak.

Eşel mobil sistemi daha önce de uygulanmıştı

Türkiye'de eşel mobil sistemi ilk olarak 2018 yılında uygulanmaya başlanmıştı. Sistem, petrol fiyatları veya kur artışı nedeniyle akaryakıt fiyatlarının yükselmesini sınırlamak için ÖTV'nin düşürülmesi esasına dayanıyordu.

Bu mekanizma sayesinde fiyat artışlarının bir bölümü devletin vergi gelirinden karşılanıyor, böylece pompa fiyatları daha sınırlı yükseliyordu. Ancak petrol fiyatlarındaki sert yükselişler nedeniyle zaman içinde ÖTV sıfıra yaklaşmış ve sistem kaldırılmıştı.

Yeni sistem enerji fiyatlarındaki dalgalanmaya karşı

Yeni kararın özellikle Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimler ve petrol piyasalarındaki oynaklık nedeniyle devreye alındığı değerlendiriliyor. İsrail-İran geriliminin küresel enerji piyasalarında fiyatları yukarı çekme ihtimali bulunurken, hükümet akaryakıt fiyatlarındaki ani artışların ekonomiye etkisini sınırlamayı amaçlıyor.

Düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların ise Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirleneceği ifade edildi.

Kaynak memurlar net